Tác dụng của cây mật gấu với sức khỏe và những điều cần biết

0
40
Tác dụng của cây mật gấu với sức khỏe và những điều cần biết (1)
Tác dụng của cây mật gấu với sức khỏe và những điều cần biết (1)

Cây mật gấu là cây gì? Có tác dụng gì đối với sức khỏe con người, cách sử dụng cây này như thế nào…..là những câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Thấu hiểu được điều đó, nội dung bài viết sau đây Canets sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về công dụng của nó nhé!

Tên gọi, phân nhóm

  • Tên gọi khác: Cây Lá đắng, cây Mật gấu Nam
  • Tên khoa học: Gymnanthemum amygdalinum hoặc Vernonia amygdalina Del.
  • Họ: Thuộc họ Cúc (Asteraceae).

Đặc điểm sinh thái

Mô tả:

Cây Mật gấu hay cây Lá đắng là một loại cây thân thảo (thân mềm). Cây mật gấu mọc thành bụi, cao từ 2 – 5 mét. Lá cây có màu xanh lục, hình bầu dục, có vị đắng. Lá cây thường dài khoảng 20cm.

Phân bố:

  • Trên thế giới, cây này thường phân bố ở khu vực nhiệt đới, cụ thể là Châu Phi.
  • Một số vùng có loài cây này là: Neigeria, Amharic, Tiv, Edo, Hausa, Luo, Cameroon,…Tại Việt Nam, cây Mật gấu được trồng và mọc nhiều ở khu vực Nam Bộ. Sở dĩ cây Mật gấu còn được gọi là cây Mật gấu Nam cũng vì lẽ trên.
  • Cách gọi Mật gấu Nam hay Lá đắng là để phân biệt với một giống cây khác trùng tên Mật gấu, mọc ở phía Bắc.
  • Cây Mật gấu Bắc còn được gọi là Hoàng liên ô rô, có danh pháp khoa học, hình dáng, hình thái giải phẫu, thành phần hóa học,… khác hẳn với cây Mật gấu Nam.
Cây mật gấu hay còn gọi là cây lá đắng hoặc cây mật gấu Nam (2)
Cây mật gấu hay còn gọi là cây lá đắng hoặc cây mật gấu Nam (2)

Bộ phận dùng, thu hái và chế biến

  • Bộ phận dùng: lá, thân cây.
  • Thu hái: Hái lá Mật gấu khi cây đã trưởng thành và vừa trưởng thành. Không chọn hái cây còn non.
  • Chế biến: Cây Mật gấu có thể dùng để nấu canh, hãm lấy nước uống như nước trà, ngâm rượu, chế biến thành các bài thuốc trị bệnh,…
  • Làm thuốc: Lá và thân cây chế biến rất nhiều cách khác nhau để cho ra những bài thuốc chữa bệnh.
  • Ngâm rượu: Sơ chế thân cây Mật gấu sạch sẽ, ngâm với rượu, chứa trong vại.
  • Nấu canh: Lá của cây Mật gấu được người vùng Châu Phi nấu kèm theo với các món súp hầm.

Thành phần hoá học

  • Vị đắng của lá cây Mật gấu là do những chất alkaloids, saponin, tannin, glycoside. Cây chứa các hợp chất có tác dụng sinh học khác như: terpene, steroid, coumarin, flavonoid, acid phenolic, lignan, xanthone, anthraquinone, edotide and sesquiterpene (có tác dụng kháng ung thư).
  • Ngoài ra lá Mật gấu còn chứa các chất khoáng: magnesium, chromium, manganese, selenium, sắt, đồng, kẽm, Vitamin A, E, C, B1,B2. protein thô, chất xơ, chất béo, tro, carbohydrate, các acid amin quan trọng: Leucine,Isoleucine,Lysine, Methionine, Phenyl alanine, Threonine, Valine, Histidine, Tyrosine.

Độc tính

  • Sau 6 tuần cho động vật uống dịch chiết Mật gấu với nước, cho thấy không có sự khác biệt giữa động vật được uống và không uống nước cây Mật gấu về: Mô học của tim, gan, thận và ruột khi sinh thiết; Trọng lượng cơ thể; Số lượng tế bào máu: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu.
  • Kết quả này cho thấy dịch chiết lá cây Lá đắng chưa ghi nhận độc tính trên thực nghiệm, ngay cả khi uống kéo dài.

Cây mật gấu là gì?

Cây mật gấu thực chất đây là cây Lá đắng (khi nhai lá có cảm giác đắng nhưng sau đó lại có vị ngọt trong miệng) ở dạng ăn như rau hoặc nấu nước uống. Cây lá đắng (bitter leaf) có tên khoa học là: Vernonia amygdalina Del hoặc Gymnanthemum amygdalinum thuộc họ Cúc (Asteraceae). Cây này được sử dụng từ rất lâu trong y học dân gian ở một số nước Châu Phi (Nigeria, Cameroon, Zimbawe) và Châu Á trong đó hiện phổ biến ở các Nước Đông Nam Á.

Cây mật gấu (3)
Cây mật gấu (3)

Tác dụng của cây mật gấu trong chữa bệnh

  • Những hợp chất trong cây mật gấu có tác dụng hỗ trợ điều trị các bệnh do quá trình viêm mạn tính, lão hoá, bệnh nhiễm giun sán, động vật nguyên sinh (protozoan) và vi khuẩn.
  • Theo nghiên cứu, cây mật gấu có tác dụng hạ thấp tỉ lệ nguy cơ bị ung thư vú.
  • Lá đắng dùng nấu dạng canh rau hay xay nhuyễn lấy nước uống như dạng nước bổ dưỡng trong nhiều dạng bệnh lý khác nhau. Nhiều thầy thuốc khuyên người dân dùng trị bệnh đường tiêu hoá, đái tháo đường, chán ăn, kiết lỵ và các chứng rối loạn tiêu hoá.
  • Các Polyphenol có tính kháng viêm và anti – oxidant, thải độc, bảo vệ thận, gan, hỗ trợ điều trị một số bệnh ngoài da. Giảm đường huyết, bao vệ tim mạch do giúp ổn định lipid máu.

Cây mật gấu được dùng để chữa bệnh gì?

Dựa trên tác dụng dược học và kinh nghiệm sử dụng trong y học dân gian của các nước. Cây Lá đắng hiện được sử dụng như một chất chống oxy hoá, hỗ trợ điều trị một số loại mạn tính như sau:

  • Đái tháo đường type 2
  • Rối loạn lipid máu
  • Tăng huyết áp
  • Một số bệnh đường tiêu hoá: viêm đại tràng, rối loạn tiêu hoá…
Điều trị cao huyết áp bằng cây mật gấu (4)
Điều trị cao huyết áp bằng cây mật gấu (4)

Đối tượng nào nên sử dụng cây mật gấu?

  • Bệnh nhân men gan cao, xơ gan, viêm gan B, viêm gan C.
  • Người thường xuyên phải tiếp xúc với bia, rượu.
  • Người bệnh sỏi mật.
  • Người bị đau lưng do thoái hóa xương khớp, sưng đau khớp.
  • Người bị bệnh béo phì.
  • Người tiêu hóa kém, bệnh nhân bị viêm đại tràng.
  • Người bị ho lao, khạc ra máu.
  • Người hay bị mất ngủ, đau nhức nửa đêm.
  • Người hay bị đi ngoài, viêm da dị ứng, viêm gan vàng da, mắt đau sưng đỏ. Người bị mụn trứng cá, mụn nhọt.
Người bị béo phì nên sử dụng cây mật gấu (5)
Cây mật gấu được sử dụng cho người béo phì (5)

Cách sử dụng cây mật gấu chữa bệnh hiệu quả

  • Nó được dùng nhiều trong các vị thuốc dân gian như: Bài thuốc điều trị Viêm túi mật hay sỏi thận, đau vùng gan mật dữ dội.Vỏ cây Vàng kiêng hay cây Mật gấu (Hùng đởm thụ) 30g sắc uống. Hoặc uống Mật gấu, mỗi lần bằng hạt đậu xanh, ngày uống 2 – 3 lần (cấm rượu).
  • Sắc nước uống: Cắt lát nhỏ, cho vào nồi đun sôi khoảng 15 phút, uống hàng ngày có tác dụng mát gan, giải độc và giã rượu. Việc sắc cây mật gấu làm nước uống vừa đơn giản lại có nhiều tác dụng vì vậy thiết nghĩ có thể phổ biến thành thức uống hàng ngày hơn nữa lại có lợi cho sức khỏe.
  • Ngâm rượu: Nó còn được dùng phổ biến để ngâm rượu. Cây này rửa sạch rồi chẻ nhỏ ra đủ kích cỡ lọt bình ngâm là được (bằng ngón tay), phơi khô, trước khi ngâm vào rượu trong bình mình có điều kiện rửa qua bằng rượu là tốt nhất, rượu ngâm sau 1 thời gian chuyển sang màu vàng tùy đậm đặc mà màu rượu vàng mức độ nào. Tùy độ đặc mà người uống khi rót rượu từ bình ra khi uống có thể pha thêm rượu ở ngoài, điều trị các triệu chứng về rối loạn tiêu hoá, đường ruột, tê thấp, ngâm với rượu có tác dụng rất tốt.

Cách ngâm rượu cây mật gấu chuẩn nhất

Cách chọn cây mật gấu ngâm rượu

Cây mật gấu hiện được chia thành 2 loại chính:

  • Cây mật gấu miền Nam: chủ yếu sử dụng lá cây là chính
  • Cây mật gấu miền Bắc: chủ yếu sử dụng thân, rễ

Để có được bình ngâm rượu cây lá đắng ngon thì bạn nên dùng cây lá đắng miền Bắc để ngâm thì sẽ ngon, hiệu quả tốt hơn. Sẽ tốt hơn nếu bạn chọn mua được loại rễ, thân cây lá đắng tươi. Không nên mua loại thân, rễ cây lá đắng đã được thái lát, phơi khô vì sẽ rất khó để phân biệt thật – giả.

Các bước tiến hành ngâm rượu cây mật gấu

  • Sau khi mua rễ, thân về tiến hành rửa sạch. Nếu có lớp vỏ bên ngoài thì phải bỏ đi rồi rửa sạch, để ráo nước tự nhiên rồi chẻ nhỏ để ngâm rượu
  • Nếu bạn muốn rượu nhanh ngấm, nhanh sử dụng được thì nên chẻ càng ngắn, càng nhỏ thì càng tốt.
  • Khi đã chẻ xong, tiến hành đổ thân, rễ cây lá đắng vào bình thủy tinh hoặc bình sành sứ đã được chuẩn bị sẵn.
  • Sau đó, bạn tiến hành đổ rượu trắng (khoảng 40 – 45 độ) vào theo tỷ lệ 1:10 (nghĩa là cứ 1kg rễ, thân cây lá đắng sẽ ngâm với 10lit rượu)
  • Khi đã thực hiện xong các bước trên thì tiến hành đậy kín nắp, để nơi khô ráo thoáng mát.
Cách ngâm rượu cây mật gấu (6)
Cách ngâm rượu cây mật gấu (6)

Các bài thuốc chữa bệnh từ cây mật gấu

Bài thuốc chữa bệnh đái tháo đường (loại 2) số 1

Tính đắng trong lá cây Mật gấu Nam có thể điều hòa, làm giảm lượng đường trong máu của người bệnh tiểu đường. Người dùng có thể phơi khô lá mật gấu, sau đó dùng 10g hãm với nước sôi. Uống thuốc thay cho nước trà mỗi ngày.

Bài thuốc chữa bệnh đái tháo đường số 2

Uống nước ép của lá Mật gấu cũng là cách điều trị bệnh. Người dùng có thể cho 5 – 6 lá Mật gấu vào máy xay sinh tố, cho thêm một ít nước lọc. Xay nhuyễn, lọc lấy nước để sử dụng.

Bài thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa, đau nhức xương khớp

Rửa sạch và thái nhỏ thân cây, mang đi phơi khô. Sau đó, mang nó đã phơi khô đi ngâm rượu trắng. Ngâm cho đến khi rượu chuyển sang màu vàng thì có thể dùng được. Uống một lượng nhỏ mỗi lần dùng.

Bài thuốc trị ho, ho có đờm, đau họng

Rửa sạch lá trước khi dùng. Nhai một hoặc hai lá tươi trước khi đi ngủ, sáng hôm sau người bệnh có thể cảm nhận được hiệu quả tức thì. Không nên lạm dụng dược liệu.

Bài thuốc giải độc, bảo vệ gan thận, tăng cường sức khỏe

Người dùng có thể phơi khô lá cây, hãm với nước sôi, uống mỗi ngày.

Cách bảo quản

  • Bảo quản lá cây ở nơi thoáng mát, sạch sẽ. Sau khi rửa sạch sẽ, có thể để trong tủ lạnh để dùng dần, tương tự như bảo quản rau xanh.
  • Đối với rượu, nên đậy kín nắp vại, để rượu ở nơi thoáng mát, tránh ẩm thấp.
  • Đối với món canh súp, nên sử dụng trong ngày.
  • Đối với các chế phẩm phơi khô, sao vàng hạ thổ, hãy bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ẩm.

Nguồn uy tín: https://canets.com/

Cập nhật mới nhất ngày

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here